Languages

HK Gruber

Kompozitor, dirigent i šansonijer H. K. Gruber rođen je u Beču 1943. godine. Kao dečak je pevao u Horu bečkih dečaka, a zatim je studirao na Univerzitetu za muziku u Beču. Godine 1961. počeo je da svira kontrabas u Ansamblu di rajhe, a od 1969. do 1998. je svirao u Simfonijskom orkestru Bečkog radija. Gruber je prvi put počeo da nastupa kao pevač/glumac sa ansamblom MOB art & tone ART, čiji je bio suosnivač 1968. godine, zajedno sa svojim kolegama bečkim kompozitorima Kurtom Švercikom i Otom Cikanom. Zahvalјujući svom karakterističnom stilu, Gruber je jedan od najatraktivnijih kompozitora savremene muzike, čija dela izvode najpoznatiji svetski umetnici i orkestri. Gruber je 2002. godine dobio Veliku državnu nagradu Austrije, (Groβer Österreichischer Staatspreis), najprestižnije kulturno priznanje svoje zemlјe, a 2009. je proglašen Počasnim članom bečkog Koncerthausa, čime je nastavio veliku tradiciju muzičara koji su dobili ovo priznanje, poput Igora Stravinskog, Pjera Buleza, Leonarda Bernštajna i Klaudija Abada.

 

Gruberove kompozicije pisane su za najbolјe svetske orkestre, kao što su Bečka, Nјujorška i Berlinska filharmonija i izvođene na Festivalu u Lucernu, u Karnegi Holu, na Bi-Bi-Sijevom Proms festivalu i u berlinskoj Komičnoj operi. Gruber je naročito poznat po svojim koncertantnim delima, poput koncerta Aerijal za trubača Hakana Hardenbergera, koji je odsviran preko 60 puta, zatim dva koncerta za violinistu Ernsta Kovačića, Koncert za violončelo napisan za Jo-Jo Ma čija je premijera bila na festivalu Tenglvud 1989. godine, Koncert za udaralјke Rough Music i Busking za trubu, harmoniku, bendžo i gudački orkestar, koji je premijerno odsvirao Hardenberger 2008. godine. Od orkestarskih dela izdvaja se Dancing in the Dark, koje je premijerno izvela Bečka filharmonija pod upravom sera Sajmona Retla 2003. godine, a među Gruberovim novijim kompozicijama su opera koja se bazira na Horvatovim Pričama iz Bečke šume, čija je premijera bila na Festivalu u Bregencu 2014. godine, zatim Koncert za udaralјke into the open… koji je premijerno odsvirao Kolin Kari na Bi-Bi-Sijevom festivalu Proms 2015. godine, kao i novi Koncert za klavir za Emanuela Eksa, po zajedničkoj narudžbini Nјujorške filharmonije, Berlinske filharmonije, Kralјevskog orkestra Koncertgebau i Kralјevske filharmonije iz Stokholma.

 

Gruber često nastupa u ulozi šansonijera, naročito u Frankenštajnu!!, svom najpoznatijem delu koje je premijerno izveo sa ser Sajmonom Retlom i Kralјevskom filharmonijom iz Liverpula 1978. godine i koje je od tada izvođeno skoro 1000 puta od strane najvećih svetskih orkestara i dirigenata. Takođe, kao šansonijer je izvodio i snimao kompozicije Kurta Vajla i Hansa Ajzlera, kao i Šenbergovog Pjeroa mesečara i Maksvel Dejvisovih Osam pesama za ludog kralјa.

 

Gruber aktivno gradi i karijeru dirigenta sa brojnim poznatim orkestrima širom sveta i u poslednje vreme je sarađivao sa Bečkom filharmonijom, Simfonijskim orkestrom Bavarske radiotelevizije, Orkestrom Filharmonija, Kamernim orkestrom Maler, Orkestrom Mocarteum, lapciškim Gevandhaus orkestrom, ciriškim Tonhale orkestrom, Filharmonijom Francuskog radija, Klivlendskim simfonijskim orkestrom, Baltimorskim simfonijskim orkestrom, Losanđeleskom filharmonijom i Simfonijskim orkestrom iz Sijetla. Učestvovao je na festivalima Bi-Bi-Si Proms, Lucern, Salcburg i Grafeneg i radio je kao kompozitor/dirigent u Bi-Bi-Sijevoj filharmoniji u periodu 2009–2015. godine, tokom kojeg je dirigovao koncerte, turneje i snimanja sa ovim orkestrom. Jedno od poslednjih angažmana bilo je dirigovanje svetske premijere njegove nove opere Priče iz Bečke šume sa Bečkim simfonijskim orkestrom na Festivalu u Bregencu u julu 2014. godine i u Pozorištu na Vinu 2015. godine.

 

U sezoni 2016/17, Nјujorška filharmonija je u januaru 2017. pod upravom Alana Gilberta premijerno izvela Gruberov Koncert za klavir, pisan za Emanuela Eksa. Zatim je usledila i nemačka premijera ovog dela od strane Berlinske filharmonije i sera Sajmona Retla. Slede i izvođenja od preostala dva orkestra koji su zajednički naručili ovo delo od Grubera – Tonhale orkestar i Kralјevska filharmonija iz Stokholma. Drugi važni angažmani u ovoj sezoni su dirigovanje Simfonijskim orkestrom Novog sveta, Bamberškim simfonijskim orkestrom, orkestrom Mocarteum, Austrijskim ansamblom za novu muziku na Festivalu u Salcburgu, kao i nastupi u ulozi dirigenta i šansonijera na Bi-Bi-Sijevom Promsu, Festivalu kamerne muzike u Malmeu sa Kamernim orkestrom Maler i Kamernim orkestrom iz Lozane. Gruber, takođe, završava snimanje Vajlove kompozicije Mari Galant sa Ansamblom Modern, sa kojim sarađuje dugi niz godina.

 

Na svom poslednjem izdanju Gruber je dirigovao muziku Breta Dina u izvođenju Švedskog kamernog orkestra za diskografsku kuću BIS, a za Chandos je objavio snimak kompozicija Kurta Švercika u izvođenju Bi-Bi-Sijeve filharmonije. Pored toga, objavio je nekoliko svojih kompozicija za diskografske kuće Chandos i BIS.

Share on FacebookTweet about this on Twitter